Isoko ry’imodoka n’amamoto bikoresha amashanyarazi (E-Mobility) muri Kigali riri gukura ku muvuduko ukomeye cyane muri uyu mwaka wa 2026. Kubera izamuka rya hato na hato ry’ibiciro by’ibitoro, abashoferi n’abatwara abagenzi benshi bari guhindura imyumvire bakayoboka ikoranabuhanga rishya. Gusa, guhindura ikinyabiziga usanzwe umenyereye ukayoboka icy’amashanyarazi bisaba ubushishozi bwihariye.
Ibinyamakuru byo mu Rwanda bikunze kuvuga ku byiza byabyo gusa, ariko dore ibintu 5 by’ingenzi bitaravugwa ugomba kumenya neza mbere yo gufata umwanzuro:
1. Umuyoboro w’aho bakura amashanyarazi (Charging Infrastructure)Mbere yo kugura imodoka cyangwa moto, ugomba kumenya aho imiyoboro yo kuyishakira amashanyarazi (Charging stations) iherereye muri Kigali. Nubwo ibigo nka Ampersand na Spiro byongereye sitasiyo zikuriraho batiri (Battery swapping stations) ku batwara moto, ku modoka nini ho biracyasaba gupanga ingendo neza kuko sitasiyo z’amashanyarazi zihuta (Fast chargers) zikiri mu bice bimwe na bimwe by’umujyi gusa.
2. Ubuzima bwa Batiri n’Imiterere ya Kigali (Topology)Kigali ni umujyi w’imisozi miremire cyane. Ikinyabiziga cy’amashanyarazi gikoresha ingufu nyinshi iyo kizamuka kurusha iyo kigenda mu kibaya. Ibi bivuze ko niba ikigo gikora imodoka cyarakubwiye ko batiri yacyo igenda ibilometero 300 (Range), muri Kigali ishobora kugenda ibilometero 220 gusa kubera imisozi nka Rebero, Shyorongi, cyangwa Kimironko.
3. Igiciro cy’Ikinyabiziga (versus )Igiciro cy’Amashanyarazi Gahunda ya Leta y’u Rwanda ikuraho imisoro (Tax incentives) ku bikoresho by’amashanyarazi yagabanyije ibiciro. Gusa, igiciro cyo kugura imodoka bwa mbere kiracyari hejuru ugereranyije n’izikoresha lisansi. Icyakora, uzazigama amafaranga menshi mu gihe uzaba utangiye kuyigendamo kuko amashanyarazi ahendutse cyane kurusha ibitoro.
4. Abakanishi n’Ibikoresho (Spare Parts)Tekereza neza ku muntu uzagukanikira ikinyabiziga cyawe nikimara kugira ikibazo. Imodoka z’amashanyarazi zifite ikoranabuhanga rya mudasobwa rihambaye. Abakanishi basanzwe b’i Gakiriro cyangwa muli Nyabugogo ntibafite ubumenyi bwo gukora izi modoka. Ugomba kugura ikinyabiziga mu kigo gifite abakanishi babyigiye n’ibikoresho byizewe (Authorized dealers).
5. Guhindura Batiri no Kuyichaginga mu rugo Ku batwara amamoto, uburyo bwo guhindura batiri (Swapping) buroroha cyane kuko bitwara iminota ibiri gusa. Ariko ku bafite imodoka, ugomba kureba niba inzu uba mo ifite amashanyarazi ahagije (Three-phase power) ashobora gucharinga imodoka yawe ijoro ryose utangije ibindi bikoresho byo mu nzu.Inama z’Ingenzi ku Bashaka Kugura:
Banza ukore igerageza (Test Drive): Ntuzagure ikinyabiziga utaratwara imisozi ya Kigali ngo wirebere nawe uko batiri igabanuka. Gura ikinyabiziga gifite “Warranty” ya Batiri: Batiri ni cyo gice gitwara amafaranga menshi mu kinyabiziga cy’amashanyarazi. Gurira ikigo kiguha amasezerano y’imyaka itari munsi yi 5 kuri batiri gusa. Soma neza masezerano ya Battery Lease: Ibigo bimwe bikubwira ko imodoka cyangwa moto ihendutse, ariko ukazajya ukodesha batiri buri kwezi (Leasing).
Banza ubone imibare yose neza.
Kuyoboka ikinyabiziga cy’amashanyarazi muri Kigali ni umwanzuro mwiza ku bukungu bwawe no kurengera ibidukikije, ariko bisaba kubanza kumenya neza imikorere yabyo. Mu gihe u Rwanda ruri kwihuta muri ubu bukombatanyamateka bw’ikoranabuhanga (E-Mobility), abaguzi ba mbere bamenya amakuru nk’aya ngaya ni bo bazabyaza umusaruro iri hinduka batanyuze mu gihombo.



